T.C. Ýçiþleri Bakanlýðý e-icisleri projesi Bilgi Edinme Ýnsan Haklarý Baþvuru Formu e-mevzuat bilgi sistemi TC Kimlik no sorgulama Resmi Gazete

 

       
 


Bulunduğunuz Yer: Medya  >>   Manisada Medya

 Manisada Medya
 

 

 Bu içeriği yazdırmak için tıklayın...  Yazı tipini küçültmek için tıklayın.  Yazı tipini büyütmek için tıklayın.

Şehriban YILDIRIM

Manisa Valiliği

İl Basın ve Halkla İlişkiler Müdürü

 

CUMHURİYET DÖNEMİNDE MANİSA’DA BASIN

 

Anayasal bir hak olan haber alma özgürlüğünü temsil eden basın, yasama, yürütme ve yargı organlarıyla birlikte dördüncü kuvvet olarak kabul edilmektedir. Basın, bir ülkede demokrasinin yerleşmesi, yaygınlaşması ve sağlıklı işlemesi bakımından vazgeçilmezdir.

Günümüzde basın denilince akla gazeteler, radyolar ve televizyonlar gelmektedir.

            Basın, ulusal ve yerel basın olarak değerlendirmekte olup işlevleri bakımından birbirinden farklılıklar göstermektedir. Ulusal basın çok önemli konularda halkın  bilgilendirilmesi, kamuoyu oluşturup sorunların çözülmesi gibi işlevleri yerine getirmektedir.

Yerel basının görev ve sorumlulukları, ulusal basından farklılıklar içerir. Yerel basın, kamuyu ilgilendiren konularda bilgi verdiği gibi, yöresindeki halkın ihtiyaç ve sorunlarını dile getirerek ilgili makamların dikkatini çeker ve çözümüne katkıda bulunur. Yerel basın olmadan vatandaşlar yerel yöneticilerin ne yaptıklarını bilemezler, yaşadıkları yöreyle ilgili sosyal, kültürel ve toplumsal olaylardan ve sorunlardan bilgi sahibi olamazlar. Yerel basın denetleme görevini yerine getirir, halkın sesi ve bilgi kaynağıdır.

 

Cumhuriyet Döneminde Manisa Basını

 

Batı Anadolu’nun önemli merkezlerinden birisi olan Manisa, yanarak çıktığı işgalden sonra Cumhuriyet’in ilk on yılında basın yayın faaliyetleri açısından gösterilen çabalar kısa süreli olmuştur. Halkevi’nin açılmasıyla başlayan dönemde ise diğer kültürel alanlarda olduğu gibi, yayıncılık alanında da öncülüğü Halkevi yapmıştır. Bunun ilk ürünü de Yeni Doğuş Dergisi’dir. Manisa Halkevi 1935’te yayın hayatı son bulan Yeni Doğuş’tan sonra 1936’da Bozkurt Dergisini, 1937’de de Gediz Dergisini yayın hayatına sokarak, 1950 yılına kadar Manisa basın hayatındaki etkinliğini sürdürmüştür. Yeni Doğuş 1926 yılından sonraki dönemde şehirdeki ilk süreli yayın olma özelliğine sahiptir. (1)

Millî Mücadele'den sonra Manisa'da ilk yayınlanan gazete Yeni Saruhan'dır. 1923 yılında yayınlanan gazetenin günümüze yalnızca üç sayısı ulaşabilmiştir. 1925 yılında II. Meşrutiyet döneminde yayınlanan Manisa Gazetesi yeniden yayınlanmaya başlar ve günümüze ulaşabilen tek sayısı bulunmaktadır. 1926 yılında Güzel Saruhan Dergisi yayınlanmış, fakat yayın hayatı birinci sayıdan öteye gidememiştir. Aynı yıl Manisa Yeni Yurd adlı bir gazetenin yayınlanması tasarlanmışsa da yayınlandığına dair bilgi bulunmamaktadır.

1927 yılına gelindiğinde, Manisa'da Nasreddin Hoca isminde siyasî - mizahî bir gazetenin yayınlandığına dair bilgiler bulunmakla beraber, bu gazetenin idarehanesinin Manisa'da bulunmasından başka Manisa'yla ilişkisi yoktur.

Manisa'da 1926'da yayınlanan Güzel Saruhan ve 1927'deki Nasreddin Hoca'dan sonra yayınlanan ilk süreli yayın 1933 yılında yayınlanan Yeni Doğuş Dergisidir. Derginin yayını, Manisa Halkevi tarafından 1935 Haziranına kadar 17 sayı sürdürülmüştür. Yeni Doğuş Dergisinden sonra Manisa'da yayınlandığı bilinen ilk süreli yayın, 1935 yılında yayın hayatına giren 8 Eylül Gazetesi 1938 yılında kapanmıştır. Bu süre içinde, Manisa Ortaokulu öğretmen ve öğrencileri tarafından 1936 yılında Genç Kızılaycılar Dergisi yayın hayatına girmiştir. Aynı yıl içinde yayınlanmaya başlayan başka bir dergi ancak üç sayı yayınlanabilen Bozkurt'tur. Yine 1936 yılında yayınlanmaya başlayan Manisa Gazetesi ile 1936 yılı içinde yayınlanan gazete ve dergi sayısı dördü bulmaktadır.

1937 yılına gelindiğinde Manisa'da Kurtuluş adıyla bir günlük gazeteyle, Halkevi'nin çıkardığı Gediz adlı aylık bir derginin yayın hayatına girdiği görülmektedir. 1938 yılında ise genel anlamda köylü ve çiftçilere hitabeden Türkiye Ziraat Gazetesi yayınlanmaya başlar.

Manisa kazasıyla ilgili olup 1938 bilgilerini içeren ve valilikçe hazırlanan bir rapora göre, Manisa'da Manisa ve Sekiz Eylül adlarıyla biri resmî biri özel iki haftalık gazeteyle, Halkevi'nin çıkardığı Gediz ve ortaokulda çıkarılan Genç Kızılaycılar adlarında iki derginin yayınlandığı belirtilmektedir.

1942 yılına gelindiğinde Yeni Manisa adıyla yeni bir günlük gazete yayınlanmaya başlar. Yeni Manisa 1945 yılı hariç, 1947 yılına kadar aralıklı olarak yayınını sürdürür. 1942'de Manisa'da yayın hayatı süren gazete ve dergiler ise, Kurtuluş, Gediz ve Türkiye Ziraat Gazetesi'dir. Daha önce yayınlanan Sekiz Eylül 1938'de, Manisa Gazetesi 1940'da yayın hayatından çekilirler. 1943 yılında Gediz Postası adıyla bir günlük gazete yayınlanır ve 1944 yılında kapanır.  Işık adıyla yeni bir günlük gazete yayın hayatına girer. Işık Gazetesi, bazı değişikliklere rağmen Manisa'nın halen yayınını sürdüren en uzun ömürlü gazetesidir. 1945 yılında Manisa'da Kurtuluş ve Işık adlarında iki günlük gazete, Türkiye Ziraat Gazetesi adıyla bir haftalık gazete ve Gediz adıyla bir aylık dergi yayınlanmaktadır.

1946 yılında Manisa Lisesi'nde Bizim Lise adıyla bir kültür-edebiyat dergisi yayınlanmaya başlar. 1947 yılında Spil adıyla yeni bir gazete daha yayın hayatına girer. Aynı yıl Doğuş Gazetesi de yayınlanmaya başlar. 1948 yılına gelindiğinde Manisa adıyla yeni bir gazete yayın hayatında görülür. Haftada iki sayı yayınlanan bu gazete de uzun ömürlü olamamıştır.

Kütüphane kayıtlarına dayanarak 1950 sonrası Manisa basını için şöyle bir özet yapmak mümkündür:  Manisa'da 1951 yılında Hürriyet Misakı ve Başarı adlarında iki günlük gazete yayınlanmaya başlar. Dolayısıyla yayın hayatı süren Işık'la birlikte 1950'lerin başlarında yayın hayatında üç gazete bulunuyordu. 1952 yılında Manisa Postası, 1953 yılında Manisa Sesi, Kuru Sıkı, Açıksöz ve Genç Spil gazete ve dergileri, 1955'te Manisa Ticaret Gazetesi, 1958'de Manisa Mesir, 1964'te Memleket, 1965'te Ziraî Mücadele, 1966'da Hür Söz yayın hayatına girer.

1967 yılında Manisa'da Hürriyet Misakı, Işık ve Hürsöz adıyla üç günlük gazete ile, Ziraî Mücadele adıyla aylık bir dergi yayınlanmakta idi. 1969'da Manisa'nın Sesi yayın hayatına başlar. 1972 yılında Işık, Hürriyet Misakı ve Manisa'nın Sesi birleşerek Manisa Hür Işık Gazetesi çıkarılır. (2)

İlçelerde yayın çalışmaları 1960’larda yaygınlaşırken merkez ilçede gazete dışında da yayınlara yönelinir. 1967-1968 yıllarında yalnızca bir yıl yaşayabilen gazeteler çıkmıştır. Alaşehir, Kula Ekspres, Demirci Mücadele, Saruhanlı Zafer bunlardandır. Dönemin ilçe gazeteleri arasında Yeni Akhisar’ın Sesi (Akhisar), Yurt Sesi, Ufuk (Kırkağaç), Yeni Turgutlu, Yankı (Turgutlu), Alaşehir Toptepe (Alaşehir), Şafak (Salihli), Saruhanlı (Saruhanlı), Soma’nın Sesi sayılabilir. Bu gazetelerden Yeni Akhisar’ın Sesi, Yurt Sesi, Yeni Turgutlu, Yankı, Alaşehir Toptepe halen yayınını sürdürmektedir. 1982’de Halıkent (Demirci), 1985’de Gördes (Gördes) gazeteleri  yayına başlar ve bugün halen yayını devam eden Manisa’nın en eski gazeteleri arasında yerini alır. Merkez ilçede Zirai Mücadele Dergisi dışında da  Teknik Ziraat  (Manisa Teknik Ziraat Müdürlüğü), Ticaret Lisesi (Manisa Ticaret Lisesi Kültür ve Edebiyat Kolu) gibi kurum ve kuruluşları gibi kurum ve kuruluşların da yayıncılık çalışmalarına başladığı görülmektedir. Salihli’de  Salihli Demirköprüspor Gençlik Kulübü de Su Sesi çıkarır. Aynı yıllarda Manisa Valiliği ve Manisa Pamuklu Mensucat TAŞ’nce de aylık haber bültenleri yayınlanır. Bunlarla birlikte 1973’te ildeki yayınların sayısı 30’a yükselir. 1979’da ilde 11 gazetenin yayınlandığı görülmektedir. Manisa Hür Işık, Hür Gördes ve Yeni Akhisar’ın Sesi günlük,  Kentin Sesi, Yeni Gördes, Yurt Sesi, Yenigün, Alaşehir Toptepe, İleri Kınık haftada iki gün, Şehir Postası, Osmanağa haftalık olarak yayınını sürdürmektedir. (3)

1981 yılında Manisa merkezde 3 aylık Manisa Barosu Bülteni, 1982’de 6 aylık Manisa Dergisi, 1986’da 2 aylık Tarım 45 Dergisi, 1988’de 6 aylık Yeni Manisa Dergisi, 1990’da 6 aylık Manisa Belediye Gazetesi, 1993’te haftalık Saruhan Gazetesi, 2 aylık Manisa Eczacı Odası, 3 aylık Manisa Tabip Odası Bülteni ile aylık Teknokrat Bülteni, 1994’te 3 aylık Diş Hekimleri Odası Bülteni, 6 aylık Manisa Ruh Sağlığı Dergisi, 1995’te aylık 10 Ekim Bülteni, 3 aylık İnci Ceac Magazin Dergisi ile Dost Bülteni yayınlanır.

1996 yılına gelindiğinde, Manisa Haber Gazetesi Hür Işık Gazetesi’yle birlikte Manisa’nın ikinci günlük gazetesi olarak yayın hayatına başlar. 15 günlük Realist, aylık Manisa Ticaret ve Sanayi Odası ile Yuntdağlıların Sesi gazeteleri, 1997’de Dilara Dergisi yayın hayatına girer.

1998 yılında haftalık Manisa Ekspres, Manisa 2000, Çarşı, 15 günlük Gazete Manisa, aylık Bizim Manisa, yıllık 75.Yıl Cumhuriyet ve Bağbozumu dergileri yayınlanır. 1999 yılında aylık Demokrat Manisa ve Manisa Ticaret Borsası gazeteleri ile Jest Dergisi yer alır.

2000 yılında Manisa’nın üçüncü günlük gazetesi Manisa’da Denge, haftalık Aktif ve Gazete Hedef, aylık Tarzan İzci gazeteleri ile Egeli Dergisi, 3 aylık MAGİAD Bülteni ve Çınar Dergisi yayınlanır. 2001 yılında 15 günlük Manisa Ekonomi Vitrini Vitrin Gazetesi, aylık Gazete Yurt-sav, Yakamoz, Öğrencinin Sesi, Manisa ve Satranç ile Ayna Gazeteleri, 2 aylık Gediz Kültür Sanat ve Mesir Tadım ile 6 aylık Pusula (İngilizce-Türkçe) dergileri yayınlanmaya başlar. 2002’de Manisa’nın  dördüncü günlük  gazetesi olan Güneş Güzelliklere Doğacak Yarın, 15 günlük Kilim Manisa Kültür Sanat, aylık Genç Umut, Bilinçli Tüketici, Spil gazeteleri ile aylık Çağatay’ın Sesi ve 3 aylık Şampiyon Dergileri, 6 aylık Hastane Bülteni yayınlanır. İçinde bulunduğumuz 2003 yılında ise, haftalık Yeşil Manisa, aylık Günışığı ve MESOB Gazetesi, aylık Kimo ve Bakkalın Sesi Dergisi, 2 aylık Manisa Sigorta Acentaları Derneği Sigorta Bülteni ve 3 aylık Manisa’ya Bakış Dergisi Manisa basın hayatında yerini alır. (4)

 

Manisa Basın Tarihinin En Uzun Soluklu Dergisi: “Gediz”

 

            Manisa basın tarihinde en uzun süreyle yayın yapan Gediz Dergisi, Manisa Halkevi’nce 23 Nisan 1937 yılında aylık olarak çıkarılır.

İlin sosyal, kültürel, ekonomik, tarihi ve coğrafik durumu üzerine geniş yelpazeli bir yayın politikası olduğu gözlemlenen dergi, Manisa kültürüne önemli katkılarda bulunmuştur.

Dergi 22 sayı çıktıktan sonra, 1 Mart 1939 tarihli 23. sayısında Yazı İşleri Müdürlüğü’nü Cemal Sezgin’in üstlendiği, 1 Temmuz 1942 tarihli 55.sayısında M.Azmi Önakın askere gittiğinden imtiyaz sahipliğinin Ahmet Önertürk’e geçtiği görülüyor.

1943 Mart ayında çıkarılan derginin 62.sayısında ise imtiyaz sahibi tekrar M.Azmi Önakın olurken Yazı İşleri Müdürü Çağatay Uluçay’dır. Bu dergide yayınlanan bir yazıda ekonomik durum, dünya buhranı, kağıt durumu, elemanların askere alınması gibi nedenlerle derginin çıkışında aksamalar olduğu bildirilmektedir.

            Gediz Dergisi, Ocak 1950 tarihli 103. sayısından itibaren 3 ayda bir yayınlanmaya başlar ve bu tarihte imtiyaz sahibi Vahit Armağan, Yazı İşleri Müdürü ise Sadi Sunam’dır. Nisan 1950’de çıkarılan 104.sayı ile derginin yayını son bulmuştur.

 

Manisa Basınında Bugün

 

2003/Eylül ayına baktığımızda; Manisa merkez ve ilçelerinde şahıslar, şirketler, resmi kurumlar, okullar, odalar, dernekler tarafından 54 gazete, 22 dergi ve 14 bülten olmak üzere toplam 90 adet yayın çıkarılmaktadır. Manisa merkez ve ilçelerinde yayınlanan gazetelerin 15’i resmi ilan yayınlama hakkına sahiptir.

Bu yayınların ilçelere göre dağılımında ise; Manisa merkezde 47, Soma’da 9, Alaşehir’de 7, Turgutlu’da 6, Salihli’de 6, Akhisar’da 4, Gördes’te 3, Sarıgöl’de 2, Demirci, Kırkağaç, Köprübaşı, Kula, Saruhanlı ve Selendi ilçelerinde birer yayın bulunmaktadır. Bu yayınların 11’i günlük, 16’sı haftalık, 3’ü 15 günlük, 36’sı aylık, 12’si 2 aylık, 6’sı 3 aylık, biri 4 aylık ve 5’i de 6 aylıktır.

Halen Manisa merkezde ve Soma’da birer yerel televizyon yayın yapmaktadır. Manisa merkezde 5, Salihli’de biri bölgesel 3’ü yerel, Soma, Turgutlu ve Akhisar’da 3’er, Alaşehir’de 2, Demirci ve Kula’da birer adet olmak üzere yayın yapan toplam 22 radyo bulunmaktadır.

Basın Kartı Sahibi Gazeteciler

 

             Manisa’da uzun yıllar gazetecilik yaparak sürekli basın kartı almaya hak kazanan 4 basın mensubu bulunmaktadır. Ulusal ve yerel basın organlarında gazete sahibi ve çalışanlardan 9 kişi de basın kartı sahibidir. Bunların dışında Valilik Basın ve Halkla İlişkiler Müdürü, görevi nedeniyle basın kartı taşıyabilmektedir. Basın kartı sahibi 14 kişinin 9’u Manisa merkezde, 2’si Demirci’de, 2’si Turgutlu’da ve biri de Gördes’tedir.

 

 

Sürekli Basın Kartı Sahibi Gazeteciler:  Hayrullah Olca, Aydın Besen, Hasan Demir Soytürk, Mehmed Hakkı Özbayır (Manisa Merkez).

Basın Kartı Sahibi Gazeteciler: Hülya Özdoğan, Serdar Öztürk, İsmail Aydoğan, Ahmet Haşim Ağar (Merkez), Ahmet İnce (Gördes), Cengizhan Erdem, Esma Erdem (Demirci), Nurdoğan Çizmeci, Erdinç Akkul (Turgutlu).

 

Görevi Nedeniyle Basın Kartı Sahibi Olanlar:  Şehriban Yıldırım (Manisa Merkez).

 

SON BEŞ YILDA YEREL GAZETELERE DAĞITILAN RESMİ İLANLAR

 YIL                İL MERKEZİ (TL)       İLÇELER (TL)      TOPLAM TUTARI (TL)

1998                   13.092.520.000.-             9.229.842.500.-             22.322.362.500.-

1999                   26.012.098.000.-           20.418.514.000.-             46.430.612.000.-

2000                   51.078.668.000.-           38.264.528.300.-             89.343.196.300.-

2001                   77.448.500.000.-           62.957.635.760.-           140.406.135.760.-

2002                 169.130.674.000.-         152.408.652.300.-           321.539.326.300.-      

 

 

KAYNAKÇA: (1) Bilgi, Nejdet, Yeni Doğuş:Manisa Halkevi Dergisi, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, Cilt:17,Mart 2001, Sayı:49’dan ayrı basım

(2) Bilgi, Nejdet, XX. Yüzyılın İlk Yarısında Manisa Kazası (1908-1950), EÜSBE,   Basılmamış Doktora Tezi, İzmir 1996, s. 509-511.

                        (3) “Manisa”, Yurt  Ansiklopedisi, Vlll, İstanbul 1982-1983, s.5627

(4) İl Emniyet Müdürlüğü

 

NOT: Manisa İl Özel İdaresi’nce yayınlanan Manisa’ya Bakış Dergisi’nin Cumhuriyetin 80.Yılı nedeniyle hazırlanan  Özel Sayısında (2003 Ekim) yer almıştır.





         


Abdurrahman SAVAŞ
Manisa Valisi

Haber ve Duyurular
    
 

  Cumhurbaşkanlığı Türkiye Cumhuriyeti Millet Meclisi Başbakanlık İçişleri Bakanlığı Devletin Kısa Yolu Zafer Kalkınma Ajansı Manisa Emniyet Müdürlüğü Başbakanlık İletişim Merkezi TUBİM Zafer Kalkınma Ajansı

T.C.MANİSA VALİLİĞİ 1.Anafartalar Mah.Mustafa Kemal Bulvarı No:1 Pk: 45020 Manisa Tel :0236 2310273-2315789 Fax :0236 2313726
Bu site en iyi Internet Explorer 8+, Firefox 3+ ve Google Chrome ile görüntülenmektedir.